Rachunkowość 2020 r. od A do Z - nadrzędne zasady rachunkowości, czyli dekalog każdego księgowego

29.01.2020 2020-01-29T00:00:00+01:00 https://www.frr.pl/news/935/rachunkowosc-od-a-do-z
Fundacja Rozwoju Rachunkowości
Bez względu na przyjęte rozwiązania szczegółowe, wszystkie jednostki prowadzące pełne księgi rachunkowe są zobowiązane przestrzegać określonych ustawą o rachunkowości tzw. nadrzędnych zasad rachunkowości.
Za nadrzędne zasady rachunkowości uważa się:
1.    Zasadę rzetelnego obrazu (art. 4 ustawy)
Jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy. W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostka jest obowiązana przedstawiać wszelkie dodatkowe informacje konieczne do spełnienia tego obowiązku w informacji dodatkowej.

Jeżeli w wyjątkowych przypadkach stosowanie określonego przepisu ustawy nie pozwoliłoby na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego, jednostka nie stosuje tego przepisu, a w informacji dodatkowej uzasadnia przyczyny jego niezastosowania oraz określa wpływ, jaki niezastosowanie przepisu wywiera na obraz sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki.

2.    Zasadę przewagi treści nad formą (art. 4 ustawy)
Zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach rachunkowych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną.

Przykładem sytuacji, gdy dochodzi do kolizji formy prawnej z treścią ekonomiczną danego zdarzenia jest zawarcie umowy leasingu finansowego. W księgach leasingobiorcy przedmiot takiej umowy jest ujmowany jako środek trwały lub wartość niematerialna i prawna i podlega odpisom amortyzacyjnym, pomimo iż prawo własności przedmiotu leasingu pozostaje po stronie leasingodawcy.

3.    Zasadę istotności (art. 4 ustawy)
Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki. Stosując przepisy ustawy o rachunkowości, jednostka kieruje się zasadą istotności.

Informacje wykazywane w sprawozdaniu finansowym oraz skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym należy uznać za istotne, gdy ich pominięcie lub zniekształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez użytkowników tych sprawozdań. Nie można uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne.

4.    Zasadę ciągłości (art. 5 ustawy)
Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i pasywów, w tym także dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, ustalania wyniku finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych tak, aby za kolejne lata informacje z nich wynikające były porównywalne.

Wykazane w księgach rachunkowych na dzień ich zamknięcia stany aktywów i pasywów należy ująć w tej samej wysokości, w otwartych na następny rok obrotowy księgach rachunkowych.

5.    Zasadę kontynuacji (art. 5 ustawy)
Przy stosowaniu przyjętych zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się założenie, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność w niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym. Ustalając zdolność jednostki do kontynuowania działalności, kierownik jednostki uwzględnia wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, dotyczące dającej się przewidzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego.

Jeżeli założenie kontynuacji działalności nie jest zasadne, to przy sporządzaniu sprawozdania finansowego będzie miał zastosowanie art. 29 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Wynika z niego obowiązek wyceny aktywów jednostki po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

6.    Zasadę memoriału (art. 6 ustawy)
W księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Zgodnie z zasadą memoriału nie można ujmować w danym okresie operacji dotyczących innych okresów sprawozdawczych. Zasada ta ma na celu wykazanie realnych kosztów i przychodów danego okresu sprawozdawczego.

7.    Zasadę współmierności przychodów i kosztów (art. 6 ustawy)
Dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione.

Konsekwencją stosowania zasady współmierności czasowej jest dokonywanie:
•    czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów,
•    biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów,
•    rozliczeń międzyokresowych przychodów.

8.    Zasadę ostrożności (art. 7 ustawy)
Poszczególne składniki aktywów i pasywów wycenia się stosując rzeczywiście poniesione na ich nabycie (wytworzenie) ceny (koszty), z zachowaniem zasady ostrożności. W szczególności należy w tym celu w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, uwzględnić:
•    zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów, w tym również dokonywane w postaci odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych;
•    wyłącznie niewątpliwe pozostałe przychody operacyjne i zyski nadzwyczajne;
•    wszystkie poniesione pozostałe koszty operacyjne i straty nadzwyczajne;
•    rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.

Wyżej wymienione zdarzenia należy uwzględnić także wtedy, gdy zostaną one ujawnione między dniem bilansowym a dniem, w którym rzeczywiście następuje zamknięcie ksiąg rachunkowych.

9.    Zasadę indywidualnej wyceny (art. 7 ustawy)
Wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów i związanych z nimi kosztów, jak też zysków i strat nadzwyczajnych ustala się oddzielnie. Nie można kompensować ze sobą wartości różnych co do rodzaju aktywów i pasywów, przychodów i kosztów związanych z nimi oraz zysków i strat nadzwyczajnych.

10.    Zasadę wprowadzania zmian w rachunkowości (art. 8 ustawy)
W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji jednostka może, ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, bez względu na datę podjęcia decyzji, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą. Zmiana dotychczas stosowanych rozwiązań wymaga również określenia w informacji dodatkowej wpływu tych zmian na sprawozdania finansowe wymagane innymi przepisami prawa, jeżeli zostały one sporządzone za okres, w którym powyższe rozwiązania uległy zmianie.

W przypadku takim należy w sprawozdaniu finansowym jednostki za rok obrotowy, w którym zmiany te nastąpiły, podać przyczyny tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na wynik finansowy oraz zapewnić porównywalność danych sprawozdania finansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian. Skutki zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako zysk (stratę) z lat ubiegłych.

Jesteś zainteresowany szkoleniami zamkniętymi
przygotowanymi zgodnie z potrzebami Twojej firmy?

Zadzwoń!
  • Warszawa zadzwoń 22 583 10 00
  • Katowice zadzwoń 32 353 09 26
zamknij
zamknij

zamknij